De stem van…

De stem van… is het boek van Wim Daniëls dat gaat over stemportretten en interessante weetjes over de stem. Veel mensen zijn gefascineerd door stemmen of het nu om zingen of spreken gaat. Als je naar de radio luistert dan merk je de kracht en bekoring die er van een stem kan uitgaan. Het kan zelfs zo ver gaan dat sommige mensen verliefd raken op een stem.

Naast verkiezingen als de beste buur, de grootste Overijsselaar is er ook de verkiezing naar de Mooiste stem van Nederland van bekende Nederlanders. Jan de Hoop kwam in december 2011 nipt als overwinnaar uit de bus.
Albert -Jan Sluis profileert zich op internet als stemacteur en hij meldt dat hij de meest bekende stem van Nederland is. Albert-Jan verhuurt zijn stem voor reclames, jingles, voice-overs en bezit een eigen studio. Nieuwsgierig luister en kijk want deze bekende stem krijgt nu een gezicht.
Hoog favoriet als stem en dat geldt zeker bij ouderen is de stem van Philip Bloemendal, de nieuwslezer van het vroegere Polygoon bioscoopjournaal die met de karakteristieke dictie in combinatie met zijn humor voor velen de ‘Stem van Nederland” was. Er is zelfs een gelijknamige Stichting die iedere twee jaar de Philip Bloemendal prijs uitreikt.



Maar het spectrum aan interessante stemmen is breder. Er zijn stemmen die nooit een prijs zullen winnen maar die door een afwijking in de stem juist heel aantrekkelijk kan zijn. Zo past Frans Bromets enigszins slome zeurstem heel goed bij zijn hardnekkige wijze van doorvragen naar het waarom, of Gerrit Komrij die spreekt in keurige volzinnen in ietwat bekakt Nederlands met een sardonische toon die past bij zijn bijtende teksten, of Simon Carmiggelt die in nog zorgvuldiger volzinnen sprak dan Komrij met zijn onnavolgbare stem waar melancholie en misprijzen in doorklonk om wat hijzelf omschreef zijn ‘stukkie’te voorlezen, of de stem van Godfried Bomans met zijn voortdurende tempo- en volume wisselingen soms samenzweerderig met zijn publiek kon overgaan naar een stem vol ingehouden pret om dan als contrast een korte, korzelige opmerking te laten volgen,



of de misschien iets overdreven articulatie gecombineerd met de heldere klank die de stem van Harmke Pijpers bijna Onnederlands maakt, of Chriet Titulaer die met zijn vlakke, monotone enigszins hese stem met Limburgs accent,



een nieuwe innovatie liet zien uit de Wondere Wereld zoals zijn tv-programma heette

Ze houden ons bezig de stemmen en we geven er vele namen aan: de venijnige stem, de aarzelende, de kraakstem, de donkerbruine stem, de matte stem, de falsetstem, de hese stem, de kakelstem, de piepstem, de basstem, de bromstem, de zoetgevooisde stem, de stem met een snik, de huilstem, de jankstem, de doffe stem, de charmante stem, de sexy stem, de verleidelijke stem, de expressieve stem, de warme stem, de metalen stem, de dominee stem, de graf stem, de zwoele stem, de hete-aardappel-stem, de bekakte stem, de emotionele stem, de vervoerende stem, de whisky stem, de doorrookte stem, de nasale stem, een onschuldig stemmetje, en…..

In komkommertijd duikt in de pers regelmatig op dat onderzoek weer eens heeft uitgewezen dat lage stemmen als sexy worden ervaren. De laagste vrouwelijke zangstem is de contra-alt. Bekende contra-alten zijn Adele, Annie Lennox, Astrid Nijgh, Hildegard Knef, Marlene Dietrich, Zarah Leander en de chanteuse Nico van de Velvet Underground. Deze stemmen variëren van een diep, rokerig naar zwoel en hees geluid, stemmen die door veel mensen als sensueel en verleidelijk worden ervaren. Het tegendeel is er ook. Om jongens hun sopraanstemmen te laten behouden liet men ze in vorige eeuwen voor hun tiende jaar castreren. Componisten als Mozart en Händel schreven voor deze castraatstemmen zangstukken. In de 17e eeuw en 18e eeuw nauw verbonden met de opkomst van de opera werden de castraatstemmen populair. Sterren als Farinelli en Senesino verdienden enorme honoraria.
De presentator Erik Hartman van het Vlaamse programma Boemerang werd na een tumultueuze uitzending waarbij hij zich niet in de hand kon houden tegenover een man met hoge stem, door zijn tv-bazen de wacht aangezegd. Enfin luister en kijk zelf maar.



Nieuwsgierig naar stemmen, lees dan het boek De stem van ..., te leen via de bibliotheek.