vrijdag 27 november 2009

Ida Simons (1911-1960)


Deze keer een bijdrage van mijn collega Rene vd Have:
Ze lijkt helemaal vergeten te zijn, Ida Simons en haar roman 'Een dwaze maagd'. In de bundel 'Onbekende vaderlanders', samengesteld door Frank Dam (uitgave NRC boeken) portretteren dertig verschillende auteurs helden, anti-helden, verschoppelingen en schurken. De reeks begon als serie op de achterpagina van NRC handelsblad. Een van de schrijvers Maarten 't Hart geeft een indringend portret van zijn muze Ida Simons. Na een korte biografische schets waarin hij vertelt hoe Ida als Joods meisje opgroeit in het vooroorlogse Nederland en België en als optredend concertpianiste goede recensies ontvangt, wordt haar carrière door de oorlog abrupt onderbroken. Met haar gezin komt ze na eerst ondergedoken te zijn geweest in Barneveld, in Duitse concentratiekampen terecht waar ze de verschrikkingen weet te overleven en pakt ze na de oorlog haar werk als pianiste weer op. Maar het werk valt haar zwaar en uiteindelijk besluit ze er een punt achter te zetten. Na een diepe depressie begint ze aan een roman.

Door deze inleiding was ik zo geïnteresseerd in deze schrijfster dat ik blij was dat de bibliotheek dit boek op de plank had staan: lenen en direct lezen.

Het boek gaat over een Joods gezin uit Den Haag waarvan de ouders regelmatig in onmin leven. De ruzies kunnen zo oplopen dat de moeder besluit samen met haar dochter een tijdje bij haar familie in Antwerpen te gaan wonen. Dit is een regelmatig terugkerend patroon. Het huwelijk blijft in stand, er zijn ruzies en moeder en dochter gaan weer voor korte tijd naar België. Het boek is geschreven vanuit de ik persoon Gittel en is het verhaal van een opgroeiend meisje met een ironische kijk op de wereld en die leeft in die typisch Joodse cultuur waar contrasten toch kunnen harmoniëren. Ze beschrijft de Antwerpse Joodse zakenwereld, de drukke huishoudens met allerlei verplichtingen en rituelen zijn en waar de vrouwen bij elkaar komen om te spreken over de misstappen van hun vooral mannelijke familieleden. Gittel voelt zich thuis in deze wereld en omdat ze meer dan verdienstelijk piano speelt, wordt ze uitgenodigd door haar overbuurmeisje, dochter van een rijke zakenman om in het huis van haar vader op de Steinway te spelen. Tussen de vader die rijk, machtig en kunstminnend is en de jonge Gittel ontstaat een band van wederzijdse waardering en respect. Hij vertelt haar het bijbelse verhaal van de rijke en dwaze maagden. De dwaze maagden die symbool staan voor vrouwen die niet op de toekomst zijn ingespeeld en uiteindelijk met lege handen komen te staan. Haar overbuurmeisje weet haar op sluwe wijze voor haar karretje te spannen en via Gittels tussenkomst kan zij vluchten naar Engeland waar ze zonder toestemming van de familie trouwt met haar minnaar. De vader van het overbuurmeisje is woedend en verbitterd. Hij neemt dit Gittel kwalijk die als 'een dwaze maagd' achterblijft.
Korte tijd na het verschijnen van de roman overleed Ida Simons.

Vraag het boek 'Een dwaze maagd' aan via de bibliotheek.

woensdag 18 november 2009

'Woeste hoogten'


Theater Artemis heeft de handen ineengeslagen met theaterproductiehuis Antigone voor de toneelbewerking van ‘Woeste Hoogten’, het beroemde boek van Emily Bronte. Op de site van Artemis is een speellijst te vinden en natuurlijk de nodige recensies. Geen vergeten boek dus, maar het boek mag best eens een keertje afgestoft worden. Lees de enthousiaste recensie van Arie Storm in het Parool toen de nieuwe vertaling van Frans Kellendonk opnieuw uitgegeven werd. Het verhaal gaat over de vondeling Heathcliff, die verliefd wordt op Catherine Earnshaw, de dochter van zijn pleegvader. Liefde, haat, wraak, hartstocht, eenzaamheid: alle menselijke thema's zitten erin. Een heerlijk boek voor een gure herfstavond. Het boek is opgenomen in Project Gutenberg, dus ook online te lezen. Of raadpleeg eerst de 'Readers guide'. De Brontë Society is één van de oudste literaire verenigingen ter wereld. Ze werd opgericht in 1893, de Nederlandse editie van hun pagina biedt veel achtergrondinformatie. Vraag het boek aan via de bibliotheek.

maandag 9 november 2009

De Berlijnse Muur


Het is 20 jaar geleden dat de Berlijnse Muur viel, het symbool van de Koude Oorlog. NRC boeken heeft een lijstje met fictie gemaakt, 'Van de DDR naar een verenigd Duitsland'. Niet op dit lijstje het boek 'Na een lang rokend zwijgen' van Andreas Sinakowski. De auteur was een Oostduitser, homoseksueel van joodse afkomst, die een aantal jaren voor de Stasi heeft gewerkt. Zoiets komt voor en is op zichzelf niet zo opzienbarend, zij het dat een andere seksuele geaardheid en het behoren tot een toch wel zeer geringe minderheidsgroep in de vroegere DDR niet bijzonder gewaardeerd werd. Verder was de Koude Oorlog inspiratiebron voor diverse spionageromans. Een bekende titel is 'Spion aan de muur' van John Le Carre. Een Britse geheim agent krijgt opdracht het hoofd van de Oostduitse geheime dienst onschadelijk te maken en raakt in een hachelijke positie wanneer hij naar de Oostzone ontvoerd wordt. Verder nog: 'Begrafenis in 'Berlijn' van Len Deighton. Een agent van de Britse geheime dienst krijgt opdracht een Russische geleerde en zijn mededeskundige via de Berlijnse Muur naar het Westen te smokkelen. Hij blijkt echter niet de enige belangstellende te zijn en raakt al gauw verzeild in een wereld van korruptie en zwendel van oud-nazi's, dubbelspionnen etc. Een bijzonder verhaal met veel kenmerken van een spionageroman, maar ook met aandacht voor de psychologische kant van de zaak en met surrealistische elementen is het boek 'De brief in Berlijn' van Ian MacEwan. De onervaren hoofdpersoon, een Engelse electro-technicus, raakt betrokken bij de Operatie Gold in 1955 (nog voor de Muur), waarbij een tunnel onder Oost-Berlijn wordt gegraven om Russische telefoonlijnen af te tappen. De boeken zijn aan te vragen via de bibliotheek.

woensdag 4 november 2009

Leeft Hercule Poirot?


Op de Boekenbeurs in Antwerpen is zaterdag (31 oktober 2009) de Knack Hercule Poirot-prijs 2009 uitgereikt. De prijs beloont de beste Vlaamse misdaadroman van de afgelopen twaalf maanden. Laureaat werd Guido Eekhaut met zijn roman Absint. Hercule Poirot is een van de speurders uit de detectives van Agatha Christie. Hij stelde zichzelf voor als 'Mijn naam is Hercule Poirot, en ik ben waarschijnlijk de allerbeste detective ter wereld'. Een bekende uitspraak van hem in verband met het oplossen van moorden gaat over les petites cellules grises (de kleine grijze cellen, de hersenen dus). Poirot is verder een kort mannetje met donker haar en een snor die hij ijverig bijhoudt. Anne Hart maakte een studie van de 33 boeken en 56 korte verhalen waarin hij de hoofdpersoon was. Zij schreeft onder de titel 'Hercule Poirot' een heuse biografie over hem. Op Wikipedia staat een overzicht van alle boeken die Agatha Christie schreef. De boeken met hoofdpersoon Hercule Poirot, maar natuurlijk ook met de onvergetelijke miss Marple zijn nog steeds te leen bij de bibliotheek. Vraag ze aan via de bibliotheek.